Rusya'nın Krasnodar bölgesinde tarımsal ilaçlama görevi yürüten "Partner" şirketine ait RA-01145 tescilli An-2 tipi uçak, 6 Haziran'da motor arızası nedeniyle tarlaya zorunlu iniş yapmak zorunda kaldı. Olayın ardından Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya) Güney Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan incelemeler, uçağın iniş sırasında aldığı hasarın yanı sıra, olay yerinden uygunsuz bir şekilde tahliye edilmesiyle çok daha ciddi yapısal zararlar gördüğünü ortaya koydu. Bu durum, havacılık olaylarında olay yeri bütünlüğünün korunmasının ve soruşturma süreçlerine titizlikle uyulmasının kritik önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Motor Arızası ve Zorunlu İnişin Detayları
Slavyansk-na-Kubani yakınlarındaki pirinç tarlalarında beşinci uçuşunu gerçekleştiren An-2 uçağında, dönüşe geçtiği sırada AŞ-62İR tipi motorunda ciddi bir arıza meydana geldi. Yakıt basıncının düşmesi ve motor gücünün belirgin şekilde azalması üzerine pilot, güzergahı üzerindeki üç elektrik nakil hattından kaçınmak için uçağı sola yönlendirdi. Pilotun başarılı manevrasıyla uçak, yaklaşık 60-70 santimetre yüksekliğindeki buğday tarlasına indirildi. Yaklaşık 55 metrelik bir ilerlemenin ardından sol tekerleğin kilitlenmesiyle yön değiştiren uçak, pervane kanatlarının yere temasıyla durabildi. Uçakta bulunan iki kişilik mürettebat, bu zorlu inişi yara almadan atlattı.
Başlangıçta "kaza" olarak nitelendirilen bu olay, Rosaviatsiya'nın detaylı incelemesinin ardından "ciddi havacılık olayı" olarak yeniden sınıflandırıldı. Rapora göre, motor arızasının temel nedeni ateşleme sistemi kaynaklıydı. Sağ manyetoda yüksek gerilim iletkeninde yanma, sol manyetoda ise 3 ve 7 numaralı silindirlerin iletken izolatörlerinde çatlaklar tespit edildi. Bu arızaların, ateşlemenin düzensizleşmesine ve motorun güç kaybetmesine yol açtığı değerlendirildi. Ancak, motor yağı ve yakıt numunelerinin laboratuvar analizlerinin, işletmecinin analiz ücretini karşılamayı reddetmesi nedeniyle yapılamadığı da raporda belirtildi.
Mürettebat Yetersizlikleri ve Yanlış Tahliye Süreci
Soruşturma, olayın sadece teknik bir arızadan ibaret olmadığını, mürettebatın görev ve yeterlilikleriyle ilgili ciddi ihlalleri de gün yüzüne çıkardı. Kaptan pilotun sağlık raporunun mart ayında sona erdiği ve An-2 tipi uçak için yalnızca "ikinci pilot" yetkisine sahip özel pilot lisansının bulunduğu belirlendi. Diğer pilotun ise geçerli ticari pilot lisansı, sağlık raporu ve yeterlilik kontrollerine sahip olduğu, ayrıca "Partner" şirketinde An-2 kaptanlığı için staj yaptığı kaydedildi. Ancak, 6 Haziran'daki uçuş öncesinde pilot-eğitmenin gerekli resmi görevlendirme olmaksızın mürettebatı değiştirdiği ve stajyer pilotu sağ koltuğa aldığı tespit edildi.
Olayın en dikkat çekici yönlerinden biri ise uçağın olay yerinden tahliye edilme şekli oldu. Uçağın sahibi ve tarımsal çalışmanın işvereni olan "Privoilye" adlı tarım işletmesi, soruşturma ekibi, savcılık ve Soruşturma Komitesi olay yerine ulaşmadan önce uçağı tarladan çıkardı. Mürettebatın tahliyeye karşı çıkmasına rağmen uçağın kaldırıldığı aktarıldı. Rapora göre, zorunlu iniş sonrasında uçakta pervane kanatları, sol iniş takımı ve bir güç şasisi elemanında hasar bulunuyordu. Ancak, taşıma sırasında kanat bağlantılarındaki taşıyıcı elemanlar ile kanat ve gövde yapılarında çok daha ağır hasarlar meydana geldiği belirlendi. Bu durum, komisyonun hasarların ne kadarının iniş, ne kadarının ise tahliye sırasında oluştuğunu kesin olarak belirlemesini engelledi. Ayrıca, uçağın yerdeki hareket izleri ve olay sonrası konumu da tahliye sırasında kısmen değiştirildi.
Rosaviatsiya, bu ciddi olayın ardından An-2 tipi uçaklarda manyeto sistemlerindeki izolatörlerin çatlak ve yüksek gerilim iletkenlerinin yanma açısından düzenli olarak kontrol edilmesini, ayrıca uçuş belgeleri ve mürettebat oluşturma süreçlerinde havacılık kurallarına eksiksiz uyulmasını tavsiye etti. Bu tavsiyeler, benzer olayların önüne geçilmesi ve uçuş emniyetinin artırılması adına kritik öneme sahip.
