İngiltere'nin önde gelen havacılık kaza araştırma kurumu Air Accidents Investigation Branch (AAIB), ASL Airlines UK tarafından işletilen bir ATR 72-212A tipi kargo uçağının 14 Kasım 2025 tarihinde East Midlands Havalimanı'na inişi sırasında yaşadığı sert iniş olayına ilişkin kapsamlı raporunu yayımladı. G-OASB tescilli uçağın Guernsey Havalimanı'ndan East Midlands'a gerçekleştirdiği tarifeli kargo seferinde, inişin son aşamasına kadar herhangi bir olağan dışı durum kaydedilmemişti. Uçakta iki pilot görev yaparken, herhangi bir yolcu bulunmuyordu.
AAIB raporuna göre, uçak yaklaşık 120 knot hızla yaklaşmanın son bölümündeyken, kaptan pilot 10 feet irtifa çağrısının ardından güç kollarını rölantiye aldı ve flare manevrasına başladı. Ancak, yer etkisi nedeniyle kısa bir süre havada süzülen uçağın burun aşağı hareketi beklenmedik şekilde hızlandı. Yaklaşık bir saniye içinde uçağın pitch açısı düz konumdan 5 derece burun aşağı seviyesine geldi. Bu ani hareketin ardından uçak ilk olarak burun iniş takımıyla piste temas etti, ardından havaya sekerek yeniden piste indi. İlk temas sırasında dikey ivme 2,04 g olarak ölçülürken, uçak ikinci kez 2,6 g ve üçüncü kez 1,5 g ivmeyle piste temas etti. Burun aşağı hareketin başlamasından uçağın tamamen piste oturmasına kadar geçen süre yalnızca 9 saniye oldu.
Burun İniş Takımında Ciddi Hasar Meydana Geldi
Bu sert inişin doğrudan bir sonucu olarak, uçağın her iki burun iniş takımı tekerleği kırıldı ve lastikleri havasını kaybetti. Yapılan incelemelerde, burun iniş takımı akslarının da yukarı doğru eğildiği tespit edildi. AAIB'nin detaylı analizleri, tekerlek göbeklerindeki kırılmaların mekanik aşırı yüklenmeden kaynaklandığını ortaya koydu. Raporda ayrıca, uçağın burun iniş takımı, bağlantı elemanları ve sağ ana iniş takımı dahil olmak üzere bazı kritik parçalarının, tasarım yük limitlerinin aşılması nedeniyle değiştirilmesi gerektiği belirtildi.
Pilotun "Şaşkınlık Etkisi" Karar Sürecini Etkiledi
Raporda dikkat çekilen en önemli bulgulardan biri, uçağın beklenmedik şekilde burun aşağı hareket etmesinin ardından kaptan pilotun ani durum karşısında "şaşkınlık etkisi" (startle effect) yaşadığı ve bu nedenle pas geçme kararı veremediği oldu. İlk sekmenin ardından uçağın hala burun aşağı konumda olduğunu değerlendiren pilot, güç artırmanın uçağı yeniden piste doğru hızlandırabileceği endişesiyle güç vermekten kaçındı. AAIB, ani ve beklenmedik hareketlerin pilotların karar verme süreçlerini kısa süreliğine olumsuz etkileyebilen "şaşkınlık etkisi" yaratabileceğine vurgu yaptı. Bu durum, havacılık eğitimlerinde pilotların beklenmedik senaryolara karşı hazırlıklı olmasının kritik önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
2001 üretimi olan ATR 72-212A tipi uçağın, 2022 yılında yolcu uçağından kargo konfigürasyonuna dönüştürüldüğü bilgisi de raporda yer aldı. Olay anındaki iniş ağırlığı 18.854 kilogram olarak hesaplanırken, izin verilen maksimum iniş ağırlığının 22.350 kilogram olduğu ve uçağın ağırlık ile denge değerlerinin limitler dahilinde bulunduğu kaydedildi. Olayda görevli iki pilot da herhangi bir fiziksel yara almadı. AAIB'nin bu önemli raporu 17 Eylül 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı.
