Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) 82. Yıllık Genel Kurul Toplantısı'nda, 6-8 Haziran 2026 tarihlerinde Rio de Janeiro'da düzenlenen özel bir röportajda, Dubai Aerospace Enterprise (DAE) CEO'su ve yönetim kurulu üyesi Firoz Tarapore, şirketin küresel havacılık pazarındaki yükselişini ve stratejik hedeflerini detaylandırdı. Son yirmi yılda Orta Doğu'nun küresel havacılık endüstrisi için yeni bir “çekim merkezi” haline gelmesiyle birlikte, Dubai merkezli DAE, gerçekleştirdiği önemli satın almalarla dünyanın en büyük uçak kiralama şirketlerinden biri konumuna ulaştı.
Filo Büyüklüğü ve Stratejik Odaklanma
Dubai Emirlikleri hükümetinin yatırım kolu olan Investment Corporation of Dubai'ye ait DAE, iş modelini iki ana sütun üzerine kurmuş durumda: uçak kiralama ve uçak gövdesi ağır bakım (MRO) hizmetleri. Tarapore'un ifadelerine göre, şirketin iş hacminin yaklaşık %85'ini kiralama operasyonları oluştururken, kalan %15'lik kısmını mühendislik ve bakım hizmetleri tamamlıyor. DAE, 2025'te Nordic Aviation Capital (NAC) ve 2026'da Macquarie AirFinance (MAF) gibi köklü oyuncuları bünyesine katarak filosunu önemli ölçüde genişletti. Tarapore, MAF anlaşması tamamlandığında DAE filosunun 1000 uçağı aşacağını ve bu sayede 80-85 ülkede müşterilere hizmet verebileceklerini belirtti. Bu büyüklük, DAE'yi dünya genelindeki en büyük üçüncü kiralama şirketi konumuna taşıyacak olsa da, Tarapore sıralamadan ziyade müşterileri, orijinal ekipman üreticilerini (OEM) ve tedarikçileri için "doğru sayıda uçağa" sahip olmanın önemini vurguladı.
DAE'nin filo oluşturma stratejisi, pazarın tamamına yayılmak yerine belirli niş alanlara odaklanmayı içeriyor. Şirket, hem Boeing hem de Airbus'tan dar gövde ve birer geniş gövde ürününün yanı sıra, iki benzersiz uçak tipine özel ilgi gösteriyor: ATR72-600 ve fabrikadan yeni Boeing 777 kargo uçakları. Tarapore, bu uçak tiplerinde büyük bir pazar payına sahip olduklarını ve bu ürünlerin sınırlı üretimi ve bu alandaki kiralama şirketi sayısının azlığı nedeniyle risk-ödül dengesi açısından cazip finansal getiriler sunduğunu ifade etti. Nordic Aviation Capital'in satın alınmasıyla DAE, ATR72-600 pazarındaki lider konumunu pekiştirdi.
MRO Pazarındaki Güçlü Konum ve Gelecek Vizyonu
Uçak kiralama işinin yanı sıra, DAE'nin Ürdün'ün Amman kentindeki Kraliçe Aliye Uluslararası Havalimanı (AMM) merkezli büyük bir MRO operasyonu da bulunuyor. Bu iş kolu, kiralama operasyonlarından bağımsız olarak faaliyet gösteriyor ve Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Güney Asya'daki birçok uluslararası havayoluna uçak gövdesi ağır bakım hizmetleri sunuyor. Tarapore, Amman'daki tesisin aynı anda 25 uçağa ağır bakım yapabilme kapasitesine sahip olduğunu ve bu özelliğiyle dünyanın en büyük beşinci veya altıncı tek uçak gövdesi ağır bakım tesisi olduğunu belirtti. Şirket, geçen yıl eklediği yeni bir hangar ile kapasitesini 17'den 25 uçağa çıkarmış durumda ve jeopolitik durum netleştiğinde daha fazla genişleme potansiyeli olduğunu ifade ediyor.
Küresel kiralama ve MRO pazarlarındaki mevcut trendlere değinen Tarapore, son yıllarda yaşanan uçak kıtlığı, motor OEM ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle uçakların hizmete geri dönüşünde gecikmeler yaşandığını ancak müşteri talebinin güçlü kaldığını vurguladı. Bu durumun, kiralama işini havacılık sektöründe önemli ve anlamlı bir çözüm haline getirdiğini ifade etti. Uzun vadede ise, havacılık sektöründeki büyümenin devam etmesiyle kiralama şirketleri tarafından finanse edilecek uçak sayısının mevcut seviyenin iki katına çıkacağını öngördü. Dubai'nin coğrafi konumu ve vergi avantajları gibi organik faydaları sayesinde DAE, küresel operasyonlarını Singapur, Dublin ve ABD'deki ofisleriyle destekleyerek 80'den fazla ülkedeki 200 havayolu müşterisine hizmet veren gerçek anlamda küresel bir oyuncu konumunda.
