Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Haziran 2026 dönemine ait küresel yolcu talebi verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlar, havacılık sektöründe bir önceki yıla göre genel bir daralmaya işaret ediyor. Toplam talep, Gelir Yolcu Kilometre (RPK) cinsinden ölçüldüğünde, Haziran 2025'e kıyasla %1,7 oranında düşüş gösterdi. Mevcut Koltuk Kilometre (ASK) cinsinden ölçülen toplam kapasite ise yıllık bazda %1,3 azaldı. Bu dönemde yolcu doluluk oranı %84,2 olarak kaydedilirken, bu oran bir önceki yıla göre 0,4 puanlık bir düşüşe tekabül ediyor. Orta Doğu bölgesi hariç tutulduğunda ise küresel talep düşüşünün %0,6 ile daha sınırlı kaldığı görüldü.
Küresel ve Bölgesel Dinamikler
Uluslararası yolcu talebi, Haziran 2025'e göre %0,9 oranında geriledi. Ancak, Orta Doğu hariç tutulduğunda uluslararası talep %1,1'lik bir artış kaydetti. Uluslararası kapasite %0,6 azalırken, doluluk oranı %84,2 seviyesinde gerçekleşti. İç hat pazarlarında ise durum daha farklı bir tablo çizdi; iç hat talebi yıllık bazda %3,0 oranında daraldı. İç hat kapasitesi %2,4 azalırken, doluluk oranı %84,0 seviyesinde kaldı.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, küresel talepteki bu düşüşün temel nedenlerini değerlendirdi. Walsh, Çin, ABD ve Japonya gibi büyük iç hat pazarlarındaki gerilemelerin ve Orta Doğu taşıyıcıları için zayıf seyreden ancak iyileşme gösteren uluslararası talebin bu tabloyu oluşturduğunu belirtti. Bölgedeki yenilenen gerilimlerin Orta Doğu'nun toparlanma sürecine olumsuz etki edeceğini ve artan yakıt fiyatlarının yolcular üzerindeki bilet ücreti yükünü artırmaya devam edeceğini vurguladı. Walsh, insanların seyahat etmeye devam etmesinin küresel ekonomik büyümeye önemli bir katkı sağladığını ancak Orta Doğu'daki durumun istikrara kavuşmasının ve petrol arzının normalleşmesinin havayolları, ekonomiler ve toplumlar için dünya genelinde daha iyi beklentiler sunacağını sözlerine ekledi.
Pazarın Detaylı Analizi
Uluslararası yolcu pazarlarının bölgesel dağılımına bakıldığında farklı eğilimler gözlendi. Asya-Pasifik havayolları, yıllık bazda %0,4'lük bir talep artışı elde etti. Ancak, yüksek yakıt fiyatları nedeniyle bazı taşıyıcıların kısa mesafeli rotalarda kapasite azaltımına gitmesi (Asya içindeki uluslararası rotalarda kapasite %4,8 düştü) büyüme hızını yavaşlattı. Avrupa taşıyıcıları ise %1,5'lik bir talep artışı kaydetti ve Avrupa-Asya koridorunda %11,0 ile tüm büyük uluslararası rotalar arasında en hızlı büyümeyi gösterdi.
Kuzey Amerika taşıyıcıları %1,0 oranında talep düşüşü yaşarken, Latin Amerika havayolları %3,5 ve Afrika havayolları %6,7 ile talep artışı gösteren bölgeler oldu. Orta Doğu taşıyıcıları ise %14'lük ciddi bir talep düşüşüyle karşılaştı. Bu düşüş, İran Savaşı'nın devam eden etkileriyle ilişkilendirilirken, düşüş oranının Nisan ayından bu yana aylık bazda yarı yarıya azaldığı belirtildi. Bu durum, bölgedeki havayolu operasyonlarının kademeli olarak normalleşmesini ve Haziran 2025'teki askeri saldırıların yarattığı düşük karşılaştırma bazını yansıtıyor.
İç hat yolcu pazarlarında ise Brezilya'da %0,9'luk bir artış dışında, Avustralya'nın sabit kaldığı ve diğer büyük pazarların gerilediği görüldü. En keskin düşüşler Çin (%-5,2) ve Japonya (%-3,8) pazarlarında yaşandı ve bu durumun yüksek yakıt fiyatlarından kaynaklandığı tahmin ediliyor. Doluluk oranlarındaki en büyük düşüş ise Brezilya'da (%-2,5 puan) kaydedildi.
