ABD'nin Florida eyaletinde 1 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen ve dokuz kişinin yaşamını yitirdiği Bombardier Learjet 60 kazasına ilişkin soruşturmada kritik bulgulara ulaşıldı. ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), uçağın yere çarpmadan önce havada yapısal bütünlüğünü kaybetmeye başlamış olabileceğine dair güçlü işaretler olduğunu açıkladı. Bu gelişme, havacılık camiasında kazanın nedenlerine ilişkin endişeleri artırırken, soruşturmanın seyrini de derinden etkileyecek.
Havada Parçalanma Şüphesi ve İlk Bulgular
NTSB yetkilisi Tom Chapman, 2 Kasım'daki basın toplantısında, N722BD tescilli Learjet 60 tipi uçağın ana çarpma noktasından uzakta enkaz parçalarının bulunabileceğini belirtti. Chapman, ilk incelemelerin uçağın yere temas etmeden önce parçalanmaya başladığını gösterdiğini ifade etti. Bu açıklama, sosyal medyada dolaşan ve uçuş sırasında uçağın kuyruk bölümündeki yatay stabilizesinin (horizontal stabilizer) eksik göründüğünü iddia eden araç kamerası görüntüleri yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
Havacılık uzmanları, uçağın boylamsal stabilitesini sağlayan yatay stabilizenin uçuş sırasında kopmasının, hava aracının aerodinamik dengesini ve kontrol edilebilirliğini ciddi şekilde bozabileceğini belirtiyor. Ancak NTSB, yatay stabilizenin koptuğunu veya bu durumun kazanın doğrudan nedeni olduğunu henüz doğrulamadı. Kurul, parçalanmanın ne zaman başladığını ve hangi yapısal unsurların etkilendiğini detaylı bir şekilde araştırmaya devam ediyor.
Uçuşun Kritik Anları ve İrtifa Kaybı
2004 yapımı Learjet 60, Texas'taki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı'ndan Bahamalar'daki North Eleuthera Havalimanı'na gitmek üzere havalanmıştı. Palm Beach County bölgesinde, Greenacres yakınlarında düşen uçakta bulunan dokuz kişinin tamamı hayatını kaybetti.
Kaza öncesi telsiz görüşmelerine göre, mürettebat uçuşun son bölümünde yaklaşık 35 bin feet irtifada hafif buzlanma ve orta şiddette türbülansla karşılaştıklarını bildirdi. Pilot, dış hava sıcaklığının eksi 47 derece olmasına rağmen buzlanmanın kontrol edilebilir seviyede olduğunu belirtti. Türbülans nedeniyle irtifada yaklaşık 700 feetlik değişimler yaşandığı kaydedildi. Mürettebat, yağışla karşılaşmalarının ardından 37 bin feet irtifaya tırmanmak için hava trafik kontrolünden izin talep etti. Ancak bu talebin hemen ardından uçak hızla irtifa kaybetmeye başladı.
Telsiz kayıtlarında pilotun önce dakikada 8 bin feetlik bir alçalma bildirdiği, ardından "Mayday, Mayday" çağrısıyla acil durum ilan ettiği duyuldu. Pilot, kısa süre sonra alçalma hızının dakikada 10 bin feete, ardından aşırı hız (overspeed) durumuyla birlikte dakikada 20 bin feete ulaştığını aktardı. Mürettebatın son konuşmalarında ise alçalma hızının dakikada 22 bin feete çıktığı belirtildi. Flightradar24 verileri, uçağın dikey alçalma hızının son bölümde dakikada 32 bin feetin üzerine çıktığını gösterirken, hava aracından alınan son sinyal yaklaşık 8 bin 750 feet irtifadaydı.
Soruşturma Kapsamı ve Beklentiler
Learjet 60, yerel saatle yaklaşık 12.50'de Greenacres bölgesinde, Military Trail yakınlarındaki bir yerleşim alanının girişindeki yola neredeyse dik açıyla çarptı. Çarpmanın şiddetiyle büyük bir patlama meydana geldi ve yol üzerinde derin bir krater oluştu. Enkaz parçaları geniş bir alana yayıldı. Florida Valisi Ron DeSantis, kazanın ardından yaptığı açıklamada görüntüleri "sarsıcı" olarak nitelendirerek, uçağın adeta bir füze gibi yere çakıldığını ifade etti. Kaza bölgesindeki yaklaşık 77 mobil evin bulunduğu yerleşim alanındaki sakinler güvenlik amacıyla tahliye edildi.
NTSB, Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile birlikte kazanın nedenini çok yönlü olarak araştırıyor. Soruşturma kapsamında uçağın enkazı, uçuş kayıtları, hava koşulları, hava trafik kontrolüyle yapılan görüşmeler ve olası yapısal hasarlar titizlikle inceleniyor. NTSB yetkilileri, özellikle uçağın karşılaştığı meteorolojik koşulların kazanın oluşumundaki rolünü ve havada parçalanma ihtimalini derinlemesine ele alıyor. Enkaz arama çalışmalarının, uçağın havada parçalanmış olabileceği ihtimaline binaen ana çarpma noktasının dışındaki alanları da kapsayacak şekilde genişletilmesi bekleniyor. Kazanın kesin nedenleri ve yatay stabilizenin olası kopuşu gibi kritik detaylar, teknik incelemeler tamamlandığında kamuoyuyla paylaşılacak.
