Ukrayna, jet motorlu Shahed saldırı insansız hava araçlarına (İHA) karşı geliştirilen yerli bir önleyici sistemi başarıyla test ettiğini duyurdu. Başkan Volodymyr Zelensky, 15 Eylül 2026 tarihinde yaptığı gece konuşmasında, yeni Ukrayna sisteminin başarılı bir önleme gerçekleştirdiğini ancak bazı teknik detayların hala iyileştirilmesi gerektiğini belirtti.
Bu gelişme, Ukrayna'nın hava savunma kapasitesini güçlendirme ve özellikle daha hızlı seyreden jet motorlu İHA tehdidine karşı yerli çözümler üretme çabalarında önemli bir adımı temsil ediyor. Başkan Zelensky, test edilen silahın veya üreticisinin kimliğini açıklamazken, teknik çalışmaların devam edeceğini ve diğer Ukraynalı geliştiricilerin de benzer sistemler üzerinde çalıştığını ifade etti.
Jet Motorlu İHA Tehdidi ve Ukrayna'nın Yanıtı
İran, pervaneli Shahed-136 modelinin tasarımını temel alarak geliştirdiği jet motorlu Shahed-238'i ilk kez Kasım 2023'te kamuoyuna tanıtmıştı. Bu jet motorlu İHA'ların Ukrayna'ya karşı kullanıldığına dair ilk raporlar ise Ocak 2024'te ortaya çıktı. Rusya da bu tasarımdan yola çıkarak kendi versiyonu olan Geran-3'ü geliştirdi ve bu modelin üretiminin 2025 yılında başlayacağı belirtiliyor.
Pervaneli Shahed-136 pistonlu motor kullanırken, Shahed-238 ve Geran-3 modelleri küçük turbojet motorlarla donatılmıştır. Her iki tip de hedeflerine patlayıcı başlık taşıyan tek yönlü saldırı İHA'larıdır. Jet itki sistemi, bu İHA'lara önemli ölçüde daha yüksek hızlar kazandırarak savunma sistemlerinin onları tespit etme, takip etme ve angaje etme süresini kısaltmaktadır. Örneğin, Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'ne göre, Çin motorlu Geran-3 yaklaşık 300-370 km/s hıza ulaşırken, İran yapımı Shahed-238'in hızı 600 km/s civarındadır. Jet motorlu modellerin aynı zamanda pervaneli seleflerine göre daha maliyetli olduğu da biliniyor.
Ukrayna'nın genel hava savunma çabaları kapsamında, Başkan Zelensky'nin konuşmasında o gece 187 hava hedefinin düşürüldüğü ve Rus İHA'larının %93'ünün önlendiği bilgisi de yer aldı. Ancak yeni sistemle yapılan başarılı angajmanın bu genel rakamların sadece bir parçası olduğu vurgulandı. İran'ın Shahed-238'i 28 Şubat 2026'da Dubai'ye yönelik saldırılar da dahil olmak üzere Körfez ülkelerine karşı da kullandığı belirtiliyor.
Yerli Savunma Sanayii ve Uluslararası İşbirliği
Ukrayna, yerli savunma sanayisini geliştirirken Rus saldırı İHA'larını önlemek için daha uygun maliyetli yollar aramaktadır. Ülke, aynı zamanda İran saldırılarıyla karşı karşıya kalan Orta Doğu ülkeleri de dahil olmak üzere ortaklarına İHA karşıtı uzmanlığını sunmaktadır.
Jet motorlu İHA'larla mücadele konusu, 15 Eylül'de Ukraynalı ve Danimarkalı savunma yetkilileri arasında yapılan görüşmelerde de ele alındı. Ukrayna Savunma Bakanlığı'na göre, bu görüşmelerde önleyici sistemler ve elektronik harp tedbirlerinin yanı sıra ülkenin balistik füzelere karşı daha güçlü savunma ihtiyacı da masaya yatırıldı. İki taraf ayrıca, Ukrayna ve ortaklarının füze tehditleriyle mücadele yeteneğini geliştirmeyi amaçlayan FREYJA adlı balistik füze karşıtı projeyi de görüştü.
Başkan Zelensky'nin açıklamaları, yeni önleyici sistemin bir İHA mı yoksa füze mi olduğu, hedefini nasıl angaje ettiği veya ne zaman hizmete girebileceği gibi detayları içermedi. Ayrıca, sistemin performans rakamları veya üretim hedefleri hakkında da bilgi verilmedi.
