ABD Hava Kuvvetleri, İran ile artan gerilimin gölgesinde, Bulgaristan'ın Bezmer Hava Üssü'nde konuşlu bulunan iki adet KC-135 Stratotanker tipi yakıt ikmal uçağını planlanandan önce geri çekti. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov'un açıklamalarına göre, Boeing gövdesinden geliştirilen bu tanker uçaklar, Ekim 2026'nın başlarına kadar sürmesi beklenen konuşlandırma yetkisinin bitiş tarihinden haftalar önce, 21 Ağustos 2026 tarihinde üsten ayrıldı. Bu gelişme, İran'ın söz konusu konuşlandırmaya yönelik sert eleştirilerinin ardından geldi ve bölgesel havacılık dengeleri açısından dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Konuşlandırma Süreci ve Erken Ayrılış
ABD'nin Avrupa Hava Kuvvetleri-Afrika Hava Kuvvetleri (USAFE-AFAFRICA) Komutanlığı, hafta sonu yaptığı açıklamayla uçakların ayrılışını teyit ederken, bu çekilmenin "diğer operasyonel gereksinimleri" desteklemek amacıyla yapıldığını belirtti. Bir savunma yetkilisi de 24 Ağustos 2026 tarihinde ABD askeri bağımsız yayın kuruluşu Stars and Stripes'a geri çekilmeyi doğruladı. KC-135'ler, Orta Doğu'daki Amerikan operasyonlarına destek sağlamak amacıyla Sofya'daki ABD Büyükelçiliği'nin talebi üzerine 31 Temmuz 2026 tarihinde Bulgaristan'a gelmişti. Bulgaristan Parlamentosu, 22 Temmuz 2026 tarihinde bu konuşlandırmayı onaylamış ve ülkenin güneydoğusunda yer alan Bezmer Hava Üssü'nde 24 Temmuz 2026 ile 1 Ekim 2026 tarihleri arasında sekiz adede kadar KC-135 uçağı ve 250 personele kadar konuşlandırılmasına yetki vermişti. Ancak, uçaklar yetkilendirilen sürenin bitiminden haftalar önce üsten ayrılmış oldu. Bulgaristan'da bulundukları süre boyunca, tanker uçakları sadece batı ve kuzeybatıdaki müttefik hava sahasında icra edilen eğitim görevleriyle sınırlı kalmıştı. ABD Hava Kuvvetleri sözcüsü, askeri uçakların Bulgaristan dahil müttefik ve ortak ülkeler tarafından mevcut erişim, konuşlanma ve üst uçuş anlaşmaları kapsamında rutin olarak ağırlandığını vurguladı. Sözcü, "Bölgesel güvenlikteki desteği için Bulgaristan'a minnettarız ve kolektif savunmamızda her zaman uyanık kalarak ortaklığımızın devamını dört gözle bekliyoruz" ifadelerini kullandı.
İran'dan Gelen Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
Bu konuşlandırma, İran'dan anında sert eleştiriler almıştı. Tahran, Bulgaristan'ın bu uçaklara ev sahipliği yaparak "saldırganlık ve savaş suçlarına" ortak olacağını ileri sürmüştü. İran, bu adımı uluslararası hukuk kapsamında bir saldırganlık eylemi olarak nitelendirmiş ve Ağustos 2026'nın başlarında, ABD'nin yaklaşık altı aydır süren çatışmayı tırmandırmaya devam etmesi halinde, Bulgaristan'dakiler de dahil olmak üzere Avrupa'daki Amerikan askeri tesislerinin hedef haline gelebileceği sinyalini vermişti. Tankerlerin ayrılmasının ardından İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei, İslami Cumhuriyet Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, Tahran'ın savaşın "saldırganın şartlarına göre" bitmesine izin vermeyeceğini belirtti. Baghaei, geri çekilmeye doğrudan değinerek, İran'ın "bazı şekillerde üslerini ve tesislerini ABD'ye açan diğer ülkelerin de gerekli adımları atmasını" umduğunu ifade etti.
KC-135'lerin çekilmesi, ABD'nin İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmaya hazırlandığı bir döneme denk geldi. Hazine Bakanı Scott Bessent, X platformundaki bir paylaşımında, ABD'nin İran'a karşı "şimdiye kadarki en büyük finansal saldırıyı" açıklayacağını ve yaptırımların "Tahran yalnız kalana kadar zalim rejimi ayakta tutan her ekonomik can damarını" hedef alacağını belirtti. Başkan Donald Trump da haftanın başlarında İran'a ve onunla ticaret yapmaya veya desteklemeye devam eden ülkelere daha sert ekonomik önlemler uygulama niyetinde olduğunu açıklamıştı. Bu önlemlerin Çin ve Rusya gibi ülkelere ne kadar geniş çapta uygulanacağı ise belirsizliğini koruyor. ABD ile İran arasındaki 60 günlük ateşkes süresi bir önceki hafta sona ermiş ve Hürmüz Boğazı üzerinden ticari deniz taşımacılığı hala aksamış durumdadır. Bu gelişmeler, bölgesel havacılık ve güvenlik dinamiklerinin ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne sermektedir.
