Boeing, 737 MAX uçak ailesinde, özellikle uzun süredir beklenen 737 MAX 10 ve ticari tanıtımına hazırlanan 737 MAX 7 modellerini ilgilendiren yeni bir uçuş yönetim yazılımı sorunuyla karşı karşıya. Tespit edilen bu durum, belirli bir pas geçme senaryosunda otomatik dikey navigasyonu (VNAV) etkileyebiliyor ve ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından yeni bir incelemeyi tetikledi. Bu gelişme, Boeing'in sertifikasyon ve hizmete giriş süreçlerinde ek bir değerlendirme unsuru olarak öne çıkıyor.
Yazılım Sorununun Detayları
Söz konusu yazılım sorunu, uçuş yönetim bilgisayarı yazılımının belirli versiyonlarında ortaya çıkıyor. Problem, otomatik pilot devredeyken yapılan hassas bir yaklaşmanın ardından pas geçme (go-around) ve önceden programlanmış uçuş yolunda değişiklikler yapılması gibi özel bir senaryo sırasında kendini gösteriyor. Bu koşullar altında, uçağın VNAV olarak bilinen dikey navigasyon sistemi devre dışı kalabiliyor. Ancak Boeing, otomatik pilotun VNAV devre dışı kalsa bile çalışmaya devam edebileceğini ve uçağın daha az gelişmiş bir otomatik yunuslama kontrolüne geçeceğini belirtiyor.
VNAV, 737 MAX 10 ve 737 MAX 7 modellerinin, uçuş yönetim sistemine programlanmış irtifa kısıtlamaları da dahil olmak üzere dikey uçuş yolunu yönetmek için kullanılıyor. Etkilenen senaryoda VNAV'ın kullanılamaz hale gelmesi durumunda, pilotların sonraki yaklaşma sırasında uçağı yönetmek için ek adımlar atması gerekiyor. Bu nedenle, güvenlik endişesi doğrudan uçağın kontrolünün anında kaybedilmesi yerine, uçuşun kritik bir aşamasında pilot iş yükünün artmasıyla ilgili. Bu senaryo, mürettebatın zaten pas geçme, uçak konfigürasyonu, iletişim ve navigasyon gibi görevleri yönettiği nispeten düşük irtifada meydana gelebiliyor. Boeing, operatörlere mevcut pilot prosedürlerinin durumu güvenli bir şekilde yönetmek için bir yol sağladığını bildirdi ve kalıcı bir yazılım düzeltmesi üzerinde çalıştığını doğruladı. Sorun ilk olarak The Wall Street Journal tarafından 26 Eylül 2026 tarihinde rapor edilmişti.
Sertifikasyon ve Hizmete Giriş Süreçlerine Etkisi
FAA, Boeing ve havayolları ile birlikte bu sorunu değerlendirmek üzere bir İyileştirici Eylem İnceleme Kurulu (CARB) toplayacağını duyurdu. Kurum, inceleme sonucunda bir güvenlik endişesi tespit edilmesi halinde derhal harekete geçeceğini belirtti. Bu yeni inceleme, Boeing'in 737 MAX 10 sertifikasyon kampanyasının son aşamalarına yaklaştığı bir döneme denk geliyor. Bu nedenle, yeni tespit edilen yazılım sorunu, MAX 10'un tip sertifikasını almadan önce düzenleyici otorite için ek bir değerlendirme unsuru haline gelebilir.
Halihazırda FAA tip sertifikasını almış olan 737 MAX 7 için ise temel soru, yazılım sorununun uçağın havayolu hizmetine girmeden önce veya bu süreç sırasında ek bir eylem gerektirip gerektirmediği. Boeing, daha önce hem MAX 7 hem de MAX 10'un müşteri teslimatlarını 2027 yılında hedeflediğini açıklamıştı. Bu yazılım sorunu, bu teslimat takvimlerini de etkileyebilecek potansiyele sahip.
