Brezilya Ulusal Sivil Havacılık Ajansı (ANAC), sivil havacılık sektöründe giderek artan disiplinsiz yolcu vakalarına karşı önemli bir adım atarak, uçaklarda ve havalimanlarında kurallara uymayan yolculara yönelik yeni ve daha sert yaptırımları yürürlüğe koyuyor. ANAC tarafından 9 Mart 2026 tarihinde yayımlanan 800 sayılı kararın ana hükümleri, 14 Eylül'den itibaren Brezilya hava sahasında geçerli olacak. Bu düzenlemelerle, uçuş güvenliğini, düzeni veya diğer yolcuların ve mürettebatın haklarını tehdit eden davranışlara karşı daha caydırıcı tedbirler uygulanması hedefleniyor.
Disiplinsiz Davranışlara Karşı Uçuş Yasakları ve Para Cezaları
Yeni düzenlemeye göre, ağır ve çok ağır olarak sınıflandırılan belirli disiplinsiz davranışlarda bulunan yolcuların taşıma sözleşmeleri havayolu şirketleri tarafından tek taraflı olarak sonlandırılabilecek. En ciddi ihlallerde ise, ilgili yolcunun Brezilya iç hat hava taşımacılığına erişimi 6 veya 12 ay süreyle askıya alınabilecek. Bu yasaklama kararı, olaya müdahil olan havayolu şirketi tarafından alınacak ve yolcunun bilgileri, diğer tüm havayolu şirketleriyle eş zamanlı olarak paylaşılacak. Yasak süresi boyunca, havayolları teknik ve operasyonel imkanlar dahilinde söz konusu yolcunun bilet almasını, check-in işlemlerini tamamlamasını ve uçağa kabul edilmesini engelleyecek.
6 aylık uçuş yasağı, uçaktaki güvenlik ekipmanlarına zarar verme, mürettebata fiziksel şiddet uygulama veya mürettebat ya da başka bir yolcunun cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gibi ağır ihlaller için öngörülüyor. Daha da ciddi eylemler olarak kabul edilen, uçuşun normal seyrini engelleyecek biçimde güvenlik ekipmanlarına zarar verme, mürettebata uçuşun yürütülmesini etkileyen fiziksel saldırı, uçakta patlayıcı veya yasaklı silah bulundurma, izinsiz kokpite girme veya uçağın kontrolünü yasa dışı şekilde ele geçirmeye teşebbüs gibi durumlarda ise 12 aylık uçuş yasağı uygulanabilecek.
İdari Süreçler ve İtiraz Hakları
ANAC'ın yeni düzenlemesi, disiplinsiz yolculara para cezası uygulanmasını da içeriyor. Ağır veya çok ağır disiplinsizlik eylemlerinde bulunan yolculara, ANAC tarafından yürütülecek idari süreç sonunda 17 bin 500 Brezilya reali tutarında temel para cezası kesilebilecek. Ayrıca, havayolu ve havalimanı işletmecileri de bu yeni kurallara uymamaları halinde yaptırımlarla karşılaşacak. Örneğin, çok ağır disiplinsizlik eyleminde bulunan bir yolcuya gerekli uçuş yasağını uygulamayan bir işletmeciye 70 bin real temel ceza uygulanması söz konusu olabilecek.
Uçuş yasağı getirilen yolculara, kararın gerekçesi ve itiraz başvuru kanalları detaylı bir şekilde bildirilecek. Yolcular, haklarında alınan bu kararlara karşı savunma ve itiraz haklarını kullanabilecekler. Yasak dönemine denk gelen, daha önce satın alınmış uçuşlar için ise, ilgili şartlar kapsamında yolcuya ücret ve havalimanı vergileri dahil tam iade yapılabilecek. Ancak, disiplinsiz davranışın gerçekleştiği uçuş ile taşıma sözleşmesinin sonlandırılması kapsamındaki diğer uçuşlar bu iade uygulamasının dışında tutulacak.
Brezilya hükümeti, bu yeni düzenlemenin temel amacının, uçaklarda ve havalimanlarında güvenliği, düzeni ve tüm yolcu ile mürettebatın haklarını korumak olduğunu belirtiyor. ANAC, uygulamanın havacılık sektörü üzerindeki etkilerini ve sonuçlarını iki yılın sonunda detaylı bir şekilde değerlendireceğini açıkladı.
