Fransız Savunma Tedarik Ajansı (DGA), Rafale F5 standardının resmi lansmanı öncesinde kritik bir adım atarak beş ana sistemin geliştirme çalışmalarını başlattı. 10 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre DGA, 2026 yaz aylarında Dassault Aviation, Thales, Safran Aircraft Engines ve MBDA France firmalarına ilgili sözleşmeleri tebliğ etti. Bu hamle, programın tam geliştirme ve üretim aşamasına geçmeden önce riskleri azaltmayı ve Rafale'in gelecekteki yeteneklerini güçlendirmeyi amaçlıyor.
F5 Standardının Temel Bileşenleri ve Geliştirmeler
Yeni sözleşmeler kapsamında geliştirilecek beş Rafale F5 sistemi, uçağın operasyonel kabiliyetlerini önemli ölçüde artıracak. Dassault Aviation, yarı küresel rezonatör jiroskop etrafında inşa edilmiş, çok düşük sapmalı ataletsel seyrüsefer ünitesinden sorumlu olacak. Thales'e ise araçlar arası veri bağlantısı (IVDL) ve RBE2-XG radarı emanet edildi. SPECTRA F5 öz savunma süiti Thales ve MBDA France iş birliğiyle geliştirilirken, Safran Aircraft Engines M88 T-REX motorunun ön tasarım aşamasını üstlenecek. Tüm bu ekipmanların uçağa entegrasyonu ise Dassault Aviation tarafından gerçekleştirilecek.
M88 T-REX motoru, mevcut M88-2 motorunun 7.5 tonluk itki gücüne kıyasla %20'lik bir artışla, afterburner ile 9 metrik ton itki hedefliyor. Safran, 17 Haziran 2025'teki Paris Air Show'da tanıttığı T-REX'in, geliştirilmiş düşük basınç kompresörü, yeni malzemeler kullanan yüksek basınç türbini ve optimize edilmiş aerodinamiğe sahip nozul sayesinde bu artışı mevcut motor boyutları içinde sağlayacağını belirtti. DGA, T-REX'in M88-2'nin modüler mimarisini koruyarak motorun tamamen sökülmeden modül değişimine olanak tanıyacağını vurguladı. Safran CEO'su Olivier Andriès, 28 Temmuz 2026'da yaptığı açıklamada, şirketin yalnızca bir savaş uçağı motoru geliştirecek kaynaklara sahip olduğunu ve Franco-German tahrik finansmanının Eylül 2026'da sona ermesiyle Fransız yol haritasına öncelik vereceğini ifade etti.
RBE2-XG radarı, mevcut RBE2 AESA radarının fiziksel boyutlarını korurken, iletim gücü ve tespit menzilinde artış, çok düşük radar kesit alanına sahip hedeflerin daha iyi tanımlanması ve yapay zeka için ek işlem kapasitesi sunacak. DGA, F5 sensörlerinin pilot müdahalesi olmadan birbiriyle çalışacağını ve radarın gereksinim ufkunu 2035 ve ötesi olarak belirlediğini açıkladı. IVDL, gizli, sıkışmaya dayanıklı yüksek bant genişliğine sahip bir dalga formu olarak tanımlanırken, SPECTRA F5 elektronik harp çekirdeğini tamamen dijital bir mimariye taşıyor.
Rafale F5'in Geleceği ve Filo Endişeleri
DGA'nın açıklamasına göre, Rafale F5'in 2033 civarında kalifiye edilmesi ve ardından Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri ile Fransız Donanması'nda hizmete girmesi planlanıyor. Bu standart aynı zamanda Fransa'nın havadan fırlatılan nükleer bileşenini ASN4G hipersonik füzesi aracılığıyla yenileyecek. MBDA'ya 2 Haziran 2026'da tebliğ edilen ASN4G geliştirme sözleşmesiyle, bu füzenin 2035 civarında hizmete girmesi hedefleniyor.
Dassault Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Eric Trappier, Ağustos 2026'da F5 için 2033-2035 aralığını hedeflediklerini ve 2035'ten itibaren ihracat için sunmayı beklediklerini belirtti. Trappier ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri ile F5 programına olası bir katkı üzerine yapılan ve Aralık 2025'te çöken görüşmelerin ardından şu anda yabancı bir ortak geliştirme ortağı bulunmadığını da ekledi. Fransa'nın 16 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren güncellenmiş Askeri Programlama Yasası, 2035 yılı itibarıyla toplam 225 savaş uçağı formatını koruyor ve bunun en az 47'sinin F5 standardında Rafale olmasını öngörüyor.
Ancak, F5'in zaman çizelgesi filo mevcudiyeti üzerine ayrı bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri Kurmay Başkanı General Jérôme Bellanger, 5 Mayıs 2026'daki bir Senato duruşmasında F5'i mümkün olan en kısa sürede istediklerini, ancak kısa vadede daha fazla uçağa ihtiyaç duyduklarını dile getirdi. F5 üretiminin 2033'ten önce başlayamaması durumunda, Fransa'nın ek F4 alımı yapmak veya Hava ve Uzay Kuvvetleri'nin savaş uçağı taahhütlerini azaltmak zorunda kalabileceği uyarısında bulundu. Bu tartışma, hükümetin 2031 ve 2032'de teslim edilmesi planlanan 22 Rafale'i F5 standardında teslim edilebilmeleri için 2033 ve 2034'e erteleme kararının ardından ortaya çıktı. General Bellanger'in endişesi, F5 yol haritasına karşı çıkmaktan ziyade, F5 uçaklarını beklemenin yarattığı kapasite boşluğuydu.
