Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Sivil Hava Seyrüsefer Hizmetleri Organizasyonu (CANSO) ve Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI), havacılık emniyetinin kritik bir alanı olan pist ihlallerini azaltmak amacıyla güçlerini birleştiren ortak bir girişim başlattı. Cenevre ve Montreal'den yapılan duyuruya göre, bu iş birliği, uçuş emniyeti kayıtlarını daha da geliştirmeyi hedefliyor. Pist ihlali, bir uçağın, aracın veya kişinin bir piste veya korunan alanına yanlışlıkla girmesi olarak tanımlanıyor ve IATA'nın Yıllık Emniyet Raporları'nda belgelenen, son dönemde bazıları ölümcül sonuçlar doğuran vakalar arasında yer alıyor.
Pist Emniyeti Girişiminin Temel Odak Noktaları
Yeni Ortak Pist Emniyeti Girişimi, bu önemli risk alanını ele almak için üç ana stratejik alana yoğunlaşıyor. İlk olarak, olaylar, ramak kala durumlar, öncü olaylar ve ön saflardaki personelden gelen gözlemler dahil olmak üzere emniyet raporlaması ve veri toplamanın iyileştirilmesi hedefleniyor. Bu sayede, risklerin daha erken tespit edilmesi ve proaktif önlemler alınması amaçlanıyor. İkinci olarak, yerel pist emniyet ekiplerinin güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Bu ekipler, havayolları, havalimanları, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları ve diğer paydaşlar için yerel riskleri değerlendirme ve koordineli eylemler üzerinde anlaşma sağlama konusunda ana forum işlevi görecek. Son olarak, elde edilen ilerlemelerin ve öğrenilen derslerin paylaşılması, etkili uygulamaların benzer işletme ortamlarına sahip havalimanları ve kuruluşlar tarafından daha geniş çapta benimsenmesini sağlayacak.
IATA Operasyonlar, Emniyet ve Güvenlik Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, konuya ilişkin açıklamasında, "Uçmak, uzun mesafeli seyahatin en güvenli şeklidir. Bu rekoru sürdürmek, küresel standartlar, emniyet verileri ve iş birliği ile desteklenen sürekli iyileştirmeye aralıksız odaklanmayı gerektirir. Bu girişim, havayollarını, havalimanlarını ve hava seyrüsefer hizmet sağlayıcılarını bir araya getirerek pist risklerini daha erken tespit etmeyi ve koordineli eylemde bulunmayı sağlayacak," dedi.
Küresel Emniyet Çabalarına Katkı ve Kullanılacak Araçlar
Bu yeni girişim, mevcut küresel emniyet çabaları üzerine inşa ediliyor. Özellikle, ICAO, Eurocontrol ve Uçuş Emniyeti Vakfı'nın iş birliğiyle hazırlanan ve IATA, ACI ve CANSO tarafından desteklenen Pist İhlallerinin Önlenmesi için Küresel Eylem Planı (GAPPRI) ile ICAO Küresel Pist Emniyeti Eylem Planı gibi önemli belgelerden güç alıyor. Ortak Pist Emniyeti Girişimi, bu küresel planların hedeflerini, IATA, CANSO ve ACI tarafından geliştirilen araç ve programları kullanarak daha da ileriye taşıyacak.
Bu araçlar arasında risk değerlendirme kaynakları, pist emniyet kontrol listeleri ve Yerel Pist Emniyet Ekipleri'ne yönelik destekler bulunuyor. ACI'nın APEX Emniyet programı kapsamında geliştirdiği Pist Emniyet Ekibi Uygulama Paketi, ACI ve CANSO tarafından ortaklaşa geliştirilen Pist Emniyet Kontrol Listesi, IATA'nın Pist İhlali Emniyet Risk Değerlendirmesi, havayolları için GAPPRI boşluk analizi aracı ve IOSA programı aracılığıyla havayolu risk değerlendirmeleri ve azaltma önlemlerinin değerlendirilmesi gibi spesifik araçlar bu girişimin temelini oluşturuyor.
CANSO Küresel Operasyonlar Kıdemli Başkan Yardımcısı Andrea Sack, "Pist emniyeti, havalimanı ortamında net iletişim ve koordineli kararlara bağlıdır. Güçlü Yerel Pist Emniyet Ekipleri, kontrolörleri, havalimanlarını, havayollarını ve diğer operasyonel ortakları bir araya getirerek riskleri belirlemeyi ve pratik çözümler üzerinde anlaşmayı sağlar," ifadelerini kullandı. ACI World Emniyet, Güvenlik ve Operasyonlar Başkan Yardımcısı Darryl Dowd ise, "Havalimanları, havacılık sisteminin her parçasının birleştiği bu zorluğun merkezinde yer alıyor. Yerel bilgi ve sürdürülebilir iş birliği, emniyet rehberliğini gerçek risk azaltımlarına dönüştüren şeydir ve ACI, üyelerimizi bu araçları kullanmaları konusunda desteklemeye kararlıdır," şeklinde konuştu.
