Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı (MOD), İngiliz Ordusu'nun mevcut Watchkeeper insansız hava araçları (İHA) filosunu değiştirmek üzere Tekever AR5 sistemini seçtiğini duyurdu. On yıl sürecek ve 400 milyon sterline (yaklaşık 532 milyon dolar) kadar ulaşabilecek bu anlaşma kapsamında, ilk etapta altı adet AR5 İHA sipariş edildi ve 2029 yılına kadar toplamda 24 adede kadar sistemin teslim edilmesi planlanıyor. Bu karar, daha önce açılan ihalenin sonuçsuz kalmasının ardından tek kaynak yöntemiyle alındı ve yeni Savunma Bakanı Wes Streeting'in göreve gelmesinin ardından yaptığı ilk önemli tedarik duyurusu oldu.
Başarısız İhale Süreci ve Tek Kaynak Tercihi
İngiliz Ordusu'nun "Kara Taktik Derin Keşif" (Land Tactical Deep Find) ihtiyacını karşılamak ve tümen ile kolordu seviyesinde 24 saat kesintisiz gözetim sağlamak amacıyla başlatılan Project Corvus ihalesi, beklenen sonuçları veremedi. Savunma Ekipmanları ve Destek (Defence Equipment and Support) birimi tarafından 31 Temmuz 2025'te yayımlanan ve KDV hariç yaklaşık 130 milyon sterlin (173 milyon dolar) değerindeki ihale duyurusuna sekiz firma yanıt verdi. Ancak, 13 Şubat 2026'daki kapanış tarihine kadar gelen hiçbir teklifin "uygun bulunmadığı" açıklandı. Bu durum, Tekever'in teklifinin de uygunsuz bulunduğu anlamına geliyordu.
Mevcut Watchkeeper İHA'larının hizmet dışı kalma tarihi Mart 2027'ye ertelenmişken, MOD, ihale sürecindeki bu başarısızlığın ardından Tekever ile tek kaynak sözleşmesi yapma yoluna gitti. Anlaşmanın taahhüt edilen çekirdek kısmı, yaklaşık 136 milyon sterlin (181 milyon dolar) değerinde beş yıllık bir sözleşmeyi kapsıyor. Kalan bakiye ise ek ekipman, geliştirme ve beş yıla kadar uzatılabilecek destek hizmetleri için opsiyonel olarak belirlendi ve bu opsiyonlar, sistemin maliyet etkinliğini kanıtlaması halinde devreye alınacak. Sözleşmenin en erken 31 Ağustos 2026'da imzalanması bekleniyor ve AR5 sistemlerinin 2026'nın sonlarında hizmete girmeye başlaması öngörülüyor.
Tekever AR5'in Özellikleri ve Sektörel Tartışmalar
Tekever AR5, çift motorlu, sabit kanatlı bir İHA olup, yaklaşık 180 kilogram azami kalkış ağırlığına ve 50 kilogram faydalı yük kapasitesine sahip. 20 saate kadar havada kalma süresi sunan AR5, hazırlanmamış pistlerden otomatik kalkış ve iniş yapabilme özelliğine sahip ve silahsız bir platform olarak öne çıkıyor. İngiliz Ordusu başlangıçta, her biri 24 saat gözetim sağlayabilen iki görev hattına ihtiyaç duyuyor. Savunma Bakanı Streeting, AR5'i "Ukrayna'da kanıtlanmış" bir sistem olarak nitelendirerek, İngiliz personelini gelişen tehditlere karşı önde tutacağını belirtti.
Thales UK ve Elbit Systems tarafından geliştirilen ve 2014'ten beri hizmette olan Watchkeeper ise, çift modlu sentetik açıklıklı radar (SAR) ve yer hareketli hedef göstergesi (GMTI) dahil olmak üzere 150 kilograma kadar faydalı yük taşıyabiliyordu. Teslim edilen 54 Watchkeeper İHA'sının sadece küçük bir kısmı uçuşa elverişli durumda kalmıştı. AR5'in daha düşük faydalı yük kapasitesine rağmen, daha yüksek operasyonel kullanılabilirlik sunması bekleniyor.
Ancak, bu seçim, sektörde uzun süredir devam eden bir tartışmayı yeniden gündeme getirdi: orta irtifa İHA'larının yüksek yoğunluklu çatışmalardaki beka kabiliyeti. RUSI araştırma görevlisi Robert Tollast, 30 Nisan 2025 tarihli bir yorumunda, Ukrayna'daki deneyimlerin bu tür İHA'ların beka kabiliyetinin düşük olduğunu gösterdiğini ve bu durumun MOD'un kendi tehdit değerlendirmesiyle çeliştiğini belirtmişti. Benzer şekilde, Fransa da 8 Nisan 2026'da güncellenen askeri programlama yasasıyla Safran Patroller ve çok uluslu Eurodrone projelerini iptal ederek, daha düşük maliyetli ve ulusal tiyatro İHA'larına yönelme kararı almıştı. Bu durum, Tekever AR5'in gelecekteki operasyonel ortamdaki etkinliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Tekever, Ukrayna'ya İHA tedarik eden firmalardan biri olmasının yanı sıra, Birleşik Krallık'ın Apache kanat adamı programı için kısa listeye kalan dört firmadan biri konumunda. Firmanın Galler'deki varlığı, Temmuz 2025'te satın aldığı West Wales Havalimanı'nda yoğunlaşıyor.
