Irak sivil havacılık sektörü, ABD'nin İran'a yönelik yaptırım politikalarının doğrudan etkisi altına girdi. Washington yönetiminin, İranlı havayolu şirketlerine hizmet veren Irak havalimanlarının da yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabileceği yönündeki sert uyarısı üzerine, Irak hükümeti İran'a yönelik tüm uçuşları geçici olarak durdurma kararı aldı. Bağdat, bir yandan bu kararın siyasi ve toplumsal yansımalarını değerlendirirken, diğer yandan bazı havalimanları için yaptırım muafiyeti ve insani amaçlı uçuşların yeniden başlatılması için ABD ile yoğun diplomatik temaslarını sürdürüyor.
ABD'den Sert Uyarı: Yaptırım Riski Genişliyor
ABD-İran arasındaki siyasi ve askeri gerilimin bir yansıması olarak, Irak yönetimi ve ülkedeki sivil havacılık faaliyetleri üzerindeki baskı her geçen gün artıyor. Irak medyasında yer alan haberlere göre, ABD yönetimi Bağdat'a doğrudan ve ciddi bir uyarıda bulunarak, İranlı havayolu şirketlerinin Irak havalimanlarına uçuş düzenlemeye devam etmesinin, yalnızca ilgili havayolu şirketlerini değil, aynı zamanda bu uçuşlara hizmet sağlayan havalimanlarını ve yerel şirketleri de yaptırım kapsamına alabileceğini bildirdi. Bu uyarı, iniş hizmetleri, yer hizmetleri, yakıt ikmali ve uçuşlarla bağlantılı diğer tüm hizmetlerin de yaptırım riski taşıdığını açıkça ortaya koydu.
ABD'nin bu net uyarısının ardından Irak hükümeti, ülkedeki havalimanlarını ve sivil havacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketleri muhtemel yaptırımlardan koruma amacıyla İran havayolu şirketlerinin uçuşlarını durdurma adımı attı. Kaynaklar, bu kararın Irak'ın İran ile hava trafiğine yönelik siyasi bir tutumundan ziyade, ABD yaptırımlarının doğurabileceği ciddi hukuki ve ekonomik risklerden kaynaklandığını vurguladı. Nitekim, başkent Bağdat ile birlikte Necef, Erbil ve Süleymaniye'deki havalimanlarından İran'a yönelik uçuşlar son günlerde askıya alınmıştı.
Muafiyet Arayışı ve Diplomatik Görüşmeler
Irak hükümeti, bir yandan uçuşların durdurulmasının yarattığı etkileri en aza indirmek, diğer yandan ise belirli uçuşların yeniden başlatılmasını sağlamak amacıyla ABD ile doğrudan görüşmelerini yoğun bir şekilde sürdürüyor. Bağdat'ın Washington'dan, bazı Irak havalimanlarının ABD yaptırımlarından muaf tutulmasını ve İran uçuşlarının özellikle tıbbi tedavi, eğitim, dini ziyaretler ve sivillerin temel ihtiyaçları gibi insani ve sivil amaçlarla yeniden gerçekleştirilmesini talep ettiği belirtiliyor. Irak Başbakanlık Ofisi, dün bu konuda Washington ile doğrudan temasların kurulduğunu açıklamıştı.
Öte yandan, siyasi kulislerde de hareketlilik yaşanıyor. Siyasi bir kaynağın aktardığına göre, Şii Koordinasyon Çerçevesi liderleri, Başbakan Ali Zeydi'nin katılımıyla bir toplantı düzenleyecek. Bu toplantıda, İran uçaklarının Irak havalimanlarına kabulünün durdurulması kararının ülke içindeki siyasi ve toplumsal yansımaları detaylı bir şekilde ele alınacak.
Bu gelişmeler, ABD Hazine Bakanlığı'nın 8 Eylül'de İran'ın havacılık sektörüne yönelik açıkladığı yaptırımların bir devamı niteliğinde. Bakanlık, İran'ın havacılık sektörünü desteklediği gerekçesiyle 27'si İranlı havayolu şirketi olmak üzere toplam 36 hedefi yaptırım listesine almıştı. Ayrıca, yaptırım kapsamındaki İranlı havayolu şirketlerine hizmet sağlayan yabancı kuruluşların da ciddi yaptırım riskleriyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılmıştı. Bu durum, Irak'ın attığı adımların altında yatan temel baskıyı gözler önüne seriyor.
