Kanada, hava kuvvetlerinin yaşlanan CF-18 savaş uçağı filosunu modernize etme hedefi doğrultusunda önemli bir adım atarak, ilk iki Lockheed Martin F-35A savaş uçağını teslim aldı. Kraliyet Kanada Hava Kuvvetleri (RCAF), 22 Ekim 2026 tarihinde Arizona'daki Luke Hava Kuvvetleri Üssü'nde bu yeni nesil jetleri bünyesine katarken, teslimatın ertesi günü kamuoyuna duyuruldu. Kanada hizmetinde CF-35A olarak adlandırılacak bu uçaklar, pilot eğitimlerini desteklemek amacıyla başlangıçta Amerika Birleşik Devletleri'nde konuşlu kalacak.
Filo Büyüklüğü ve Stratejik Belirsizlik
Bu teslimat, Kanada'nın Ocak 2023'te 88 adet F-35A tedarik etme anlaşmasını duyurmasından yaklaşık dört yıl sonra gerçekleşti. Ancak, Başbakan Mark Carney, Washington ile ilişkilerdeki bozulmanın ardından alım kararını gözden geçirme talimatı vermişti. Bu durum, ilk uçaklar gelmeye başlasa bile nihai filo büyüklüğünün belirsizliğini korumasına yol açtı. Ottawa hükümeti, F-35'ler ile Saab Gripen'lerden oluşan karma bir filo gibi alternatifleri değerlendirse de, henüz resmi bir karar açıklanmadı. Tedarik planına göre, ilk sekiz savaş uçağı, Kanada'daki tesisler hazırlanana kadar Luke Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki F-35 pilot eğitim merkezinde konuşlanacak. Uçakların Kanada topraklarına ilk varışları ise 2028 yılı için planlanıyor. RCAF, F-35'ler için pilot eğitim başlangıç tarihini henüz açıklamadı.
Modernizasyonun Kapsamı ve Gelecek Vizyonu
Kanada, F-35'i, Lockheed Martin'in savaş uçağı ile Saab'ın Gripen'inin son uygun adaylar olarak kaldığı bir rekabetin ardından seçmişti. Hükümet, Mart 2022'de F-35 için müzakerelere başlamış ve Ocak 2023'te tedarik anlaşmasını duyurmuştu. Bu kapsamlı alım, sadece uçakları değil; silah sistemlerini, pilot ve yer ekibi eğitimlerini, yazılım desteğini ve filonun operasyonel hale gelmesi için gerekli altyapı çalışmalarını da içeriyor. Kanada, geçiş sürecinin bir parçası olarak Alberta'daki Cold Lake ve Quebec'teki Bagotville'de savaş uçağı tesislerini hazırlıyor. Yeni nesil savaş uçakları, uzun yıllardır Kanada'nın savaş gücünün omurgasını oluşturan CF-18 Hornet'lerin yerini alacak. Görevleri arasında Kanada hava sahasını savunmak ve ülkenin Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD) ile NATO taahhütlerini desteklemek bulunuyor. Hükümetin yayınladığı takvime göre, ilk operasyonel kabiliyetin 2029-2030 yıllarında, tam operasyonel kabiliyetin ise 2032-2034 yıllarında sağlanması hedefleniyor. Filo, 2060 sonrasına kadar hizmette kalmaya devam edecek.
