Romanya, dört gün içinde dördüncü kez hava sahasını ihlal eden bir Rus insansız hava aracı (İHA) vakasının ardından, 27 Temmuz 2026 tarihinde Bükreş'teki Rusya Federasyonu diplomatik misyonundan bir üyeyi sınır dışı etme kararı aldı. Bu diplomatik adım, NATO ve Avrupa Birliği üyesi bir ülkenin hava sahası egemenliğine yönelik tekrarlanan ihlallere karşı sert bir yanıt olarak değerlendiriliyor.
Romanya Dışişleri Bakanlığı, Rusya'nın Bükreş Büyükelçisi Vladimir Lipaev'i makamına çağırarak, Romanya toprakları üzerinde imha edilen ve savcılar tarafından Rus menşeli olduğu doğrulanan bir İHA'ya ait parçaları kendisine gösterdi. Büyükelçiye sözlü bir nota iletilerek, misyonun bir üyesinin "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilan edildiği ve ülkeyi terk etmesi için beş gün süre verildiği bildirildi. Ayrıca, Romanya'nın Moskova Büyükelçisi de istişareler için Bükreş'e geri çağrıldı. Bakanlık, Rusya'nın Romanya hava sahasını, dolayısıyla NATO ve AB hava sahasını ihlal etmeye devam etmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Hava Sahası İhlalleri ve Romanya'nın Kararlılığı
27 Temmuz 2026 tarihinde, Karadeniz kıyısındaki Sulina'nın doğusunda bir hava hedefinin radar tarafından tespit edilmesi üzerine Romanya Hava Kuvvetleri'ne ait F-16 savaş uçakları havalandı. Ulusal Askeri Komuta Merkezi, Acil Durumlar Genel Müfettişliği'ni bilgilendirerek, yerel saatle 08:47'de Tulcea İli'ne bir RO-Alert uyarısı gönderilmesini sağladı. Fetești'deki 86. Hava Üssü'nden kalkan iki F-16, 08:53'te göreve başladı. Milli Savunma Bakanlığı, hedefin ulusal hava sahasında kısa bir süre kaldıktan sonra Ukrayna sınırına doğru geçtiğini ve kısa süre sonra Ukrayna tarafında patlama raporları alındığını açıkladı. Önceki üç olayın aksine, bu İHA imha edilmedi; bakanlık imha edilmeme nedenine dair bir açıklama yapmadı.
Üç Gün Üç İHA: Romanya'nın Savunma Başarısı
Romanya, bu son olaydan önce üç gün içinde üç Rus İHA'sını hava sahasında imha etmişti. İlk olay, 24 Temmuz 2026 tarihinde, Sulina'nın yaklaşık 20 kilometre doğusunda tespit edilen bir hedefin Sulina, Brăila, Fetești, Buzău rotasını izlemesiyle yaşandı. Bir F-16, yerel saatle 11:02'de Buzău İli'ndeki Padina yakınlarındaki ıssız bir bölge üzerinde İHA'yı imha etti. Bu, Romanya'nın kendi hava sahasında izinsiz giren bir hava aracını ilk kez düşürmesiydi. Mihail Kogalniceanu Hava Üssü'nde konuşlu iki İtalyan Hava Kuvvetleri Eurofighter Typhoon uçağı hedefi ilk angaje etmiş, ancak füzeleri hedefi ıskalamıştı. Savcılar, 24 Temmuz'daki İHA'nın Shahed tipi olduğunu belirtti.
İkinci İHA, 25 Temmuz 2026 sabahı, Sfantu Gheorghe'nin yaklaşık 10 kilometre batısında aynı pilot tarafından düşürüldü. Üçüncü İHA ise 26 Temmuz 2026 tarihinde yerel saatle 10:08'de ulusal hava sahasına girdi ve beş dakika sonra, Sulina'nın 12 kilometre kuzeydoğusunda, Romanya karasuları üzerinde bir füze ile imha edildi. Sahil Güvenlik ekipleri, bu İHA'ya ve önleme füzesine ait parçaları aramaya devam ediyor. Constanta savcıları 25 ve 26 Temmuz olaylarını incelemeyi sürdürüyor.
Romanya, 26 Temmuz 2026'da da Rus büyükelçisini "tekrarlanan ihlaller" nedeniyle çağırmıştı. Geçici Dışişleri Bakanı Oana Toiu, Bükreş için Kuzey Atlantik Antlaşması'nın herhangi bir üyenin istişare talep etmesine olanak tanıyan 4. Maddesi'nin hala geçerli olduğunu belirtmişti. Bu madde, Mayıs 2026'da Galati'de bir apartman binasına Rus İHA'sı çarpması olayından sonra da gündeme gelmişti. Bakanlık, bugüne kadar AB ve NATO üyesi ülkeler üzerinde kaydedilen beş İHA düşürme olayından dördünün Romen pilotlar tarafından gerçekleştirildiğini kaydetti. Dördüncü olay, 19 Mayıs 2026'da Litvanya'daki Siauliai Hava Üssü'nde görevli bir Romen F-16 birliğinin Estonya üzerinde bir İHA'yı düşürmesiyle yaşanırken, beşinci olay 8 Haziran 2026'da yine Siauliai'de konuşlu Fransız Rafale jetleri tarafından Letonya üzerinde gerçekleştirildi. Bu durum, Romanya'nın bölgesel hava savunmasındaki aktif rolünü ve NATO'nun doğu kanadındaki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
