Brezilya'da 9 Ağustos 2024 tarihinde 62 kişinin hayatını kaybettiği Voepass Havayolları'na ait ATR 72-500 tipi uçağın düşüşüne ilişkin nihai soruşturma raporu yayımlandı. Brezilya Ulusal Havacılık Kazaları Araştırma ve Önleme Merkezi (CENIPA) tarafından açıklanan rapor, facianın yalnızca teknik bir arızadan değil, aynı zamanda havayolu şirketindeki kökleşmiş bir sistematik ihmal kültüründen kaynaklandığını ortaya koydu. PS-VPB kuyruk tescilli uçağın Cascavel-Sao Paulo seferini yaparken yoğun buzlanma nedeniyle kontrolünü kaybederek düz spin hareketine girdiği ve düştüğü belirtildi.
Sistematik İhmal ve Bakım İhlalleri Kazaya Davetiye Çıkardı
CENIPA'nın detaylı incelemeleri, Voepass Havayolları bünyesinde uçuş programını aksatmama yönündeki yoğun baskı ve sınırlı teknik kaynakların, bilinen arızalara rağmen bazı uçakların hizmete devam etmesine yol açtığını gözler önüne serdi. Raporda, kazaya karışan ATR 72-500 uçağının buzlanma önleme sisteminde çok önceden beri var olan arızaların giderilmediği tespit edildi. Daha da vahimi, şirket içinde bilinen teknik arızaların zaman zaman uçak teknik kayıt defterine işlenmediği veya herhangi bir onarım yapılmadan giderilmiş gibi gösterildiği belirtildi. Araştırmacılar, arızalı parçaların dahi, yine arızalı olduğu bilinen başka parçalarla değiştirilerek uçağın Asgari Ekipman Listesi (MEL) kuralları kapsamında uçuşa devam ettirilmesinin, bakım disiplinini ciddi şekilde zayıflattığını ve teknik sorunların bilinçli olarak kayıt altına alınmamasının kazaya giden süreci hızlandırdığını vurguladı. Raporda, emniyet kurallarına aykırı uygulamaların zamanla "normalleşmesi"nin bu facianın temel nedenlerinden biri olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Sektörde Emniyet Vurgusu ve Voepass'ın Sonu
Uçağın üreticisi ATR, nihai rapora ilişkin yaptığı açıklamada, kazanın teknik bakım kurallarına, operasyon prosedürlerine ve personel eğitimine eksiksiz uyulmasının havacılık emniyeti açısından vazgeçilmez olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu belirtti. Şirket, "Uçuş emniyeti, sivil havacılık sisteminin ve tüm paydaşlarının öncelikli sorumluluğudur" ifadeleriyle sektördeki tüm aktörlere önemli bir mesaj iletti. Bu trajik olayın ardından Brezilya Ulusal Sivil Havacılık Ajansı (ANAC), Voepass Havayolları'nın uçuşlarını 2025 yılı başında durdurma kararı aldı. Şirket, bu kararın ardından iflas başvurusunda bulunmak zorunda kaldı ve ANAC, Haziran 2025'te havayolunun işletme sertifikasını kesin olarak iptal ederek, emniyet ihlallerinin havayolu operasyonları üzerindeki nihai ve geri dönülmez etkisini gözler önüne serdi.
