Havacılık dünyasının önde gelen isimlerinden United Airlines CEO'su Scott Kirby, sektörün iki devi Airbus ve Boeing'i yeni nesil uçak geliştirme konusunda yetersiz kalmakla eleştirdi. Kirby, The Cheeky Pint podcast'ine konuk olduğu programda yaptığı açıklamada, havayolu şirketlerinin seçeneklerini artırmak ve teknolojik ilerlemeyi hızlandırmak adına üçüncü bir uçak üreticisine acil ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Kirby, Airbus ve Boeing'in yeni nesil uçak geliştirme konusunda fiilen ortak bir tutum sergilediğini ve tamamen yeni modeller için büyük yatırımlardan kaçındığını savundu. Bu durumun, havayolu şirketlerinin filo planlamasında seçeneklerini kısıtladığını ve sektördeki teknolojik ilerlemenin hızını üreticilerin belirlemesine yol açtığını ifade etti. Kirby, mevcut pazar yapısının rekabeti ve inovasyonu yeterince teşvik etmediği görüşünü dile getirdi.
Sektörde Yeni Nesil Uçak İhtiyacı ve Boeing 757 Mirası
Scott Kirby, 20 yılı aşkın süredir Boeing 757'nin yerini alabilecek modern bir uçağın geliştirilmesi için Airbus ve Boeing'e çağrıda bulunduğunu ancak bu çağrıların karşılık bulmadığını ifade etti. Boeing 757, orta menzilli ve dar gövdeli uçaklar arasında uzun yıllar havayollarının operasyonel ihtiyaçlarını karşılamış, ancak üretimi 2004 yılında sonlandırılmıştı. Boeing'in bu uçağın yerini alması planlanan yeni orta büyüklükteki uçak projesi (New Midsize Airplane - NMA) ise hayata geçirilememişti. ABD'li üreticinin 2030 civarında yeni bir yolcu uçağı programı üzerinde çalışmaya başlayabileceği değerlendirilse de, bu projenin NMA konsepti kapsamında olup olmayacağı henüz netlik kazanmadı.
Kirby'nin açıklamaları, Airbus'ın Boeing 757'nin yerini alabilecek uçak seçenekleri sunduğu yönündeki değerlendirmeleri de beraberinde getirdi. United Airlines, 2019 yılında Airbus'tan 50 adet A321XLR siparişi vermişti. Kirby de bu uçağı Boeing 757'nin doğrudan alternatifi olarak değerlendiriyor. A321XLR, uzun menzili ve dar gövde yapısıyla özellikle transatlantik gibi rotalarda 757'nin boşluğunu doldurma potansiyeli taşıyor.
United Airlines'tan Alternatif Üreticiye Yatırım: JetZero Hamlesi
United Airlines, uçak üretiminde alternatif bir üreticinin ortaya çıkmasını desteklemek amacıyla önemli bir adım attı. Havayolu şirketi, Nisan 2025'te ABD merkezli JetZero girişimine yatırım gerçekleştirdi. Bu yatırım kapsamında United Airlines, JetZero'dan 100 uçak satın alma ve ilave 100 uçak için opsiyon kullanma imkanı elde etti. Yaklaşık 250 yolcu kapasiteli, kanat ve gövdenin bütünleşik tasarımına dayanan yeni nesil uçaklar geliştiren JetZero'nun, tam ölçekli prototipini 2027 yılında ilk uçuşuna hazırlaması planlanıyor. Projenin ticari yolcu taşımacılığında kullanılabilmesi için prototip aşamasının ardından detaylı sertifikasyon sürecinin de tamamlanması büyük önem taşıyor.
